Đề thi chọn học sinh giỏi môn Ngữ Văn Lớp 9 - Năm học 2015-2016 - Phòng GD&ĐT Thanh Thủy (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi chọn học sinh giỏi môn Ngữ Văn Lớp 9 - Năm học 2015-2016 - Phòng GD&ĐT Thanh Thủy (Có đáp án)

1. PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH THUỶ ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS NĂM HỌC: 2015-2016 MÔN: NGỮ VĂN Đề chính thức Thời gian: 150 phút, không kể thời gian giao đề. Đề thi có: 01trang Câu 1 (8.0 điểm) Trong bài thơ Quê hương, Đỗ Trung Quân viết: “ ...Quê hương mỗi người chỉ một Như là chỉ một mẹ thôi...” Từ ý thơ trên, em hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 1,5 trang) bày tỏ suy nghĩ của mình về quê hương. Câu 2 (12.0 điểm) Trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa, nhà văn Nguyễn Thành Long đã để cho ông hoạ sĩ nghĩ về anh thanh niên như sau: Người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá. Với những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh. Và về những điều anh suy nghĩ trong cái vắng vẻ vòi vọi hai nghìn sáu trăm mét trên mặt biển, cuồn cuộn tuôn ra khi gặp người. Những điều suy nghĩ đúng đắn bao giờ cũng có những vang âm, khơi gợi bao điều suy nghĩ khác trong óc người khác, có sẵn mà chưa rõ hay chưa được đúng. ( Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long) Làm rõ những điều anh suy nghĩ và những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh trong truyện ngắn. .....Hết.... Họ và tên thí sinh:.......................................SBD:.......... Cán bộ coi thi không cần giải thích gì thêm./.
2. PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH THỦY HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2015 –2016 MÔN: NGỮ VĂN CÂU YÊU CẦU CẦN ĐẠT ĐIỂM *Yêu cầu về kĩ năng: - Biết cách làm một bài nghị luận xã hội: hệ thống luận điểm rõ ràng, lập luận chặt chẽ, hành văn trong sáng, giàu cảm xúc, hình ảnh. - Biết kết hợp các thao tác lập luận, bố cục hợp lí, không mắc lỗi diễn đạt, lỗi chính tả. *Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể kết cấu bài làm theo nhiều cách khác nhau miễn là làm sáng tỏ vấn đề, thuyết phục người đọc. Có thể giải 0,5 quyết được những nội dung sau đây: - Giới thiệu vấn đề cần nghị luận và trích dẫn câu thơ Câu1 - Giải thích ý nghĩa câu thơ: (8,0 điểm) + Cách so sánh độc đáo, thú vị: quê hương là mẹ. 1,25 + Qua cách so sánh, nhà thơ khẳng định tình cảm gắn bó của con người với quê hương. - Bàn luận, nêu suy nghĩ của bản thân về quê hương: + Lời thơ mộc mạc, giản dị nhưng chứa đựng những tình cảm chân thành, sâu sắc của tác giả đối với quê hương: tình cảm với quê hương là tình cảm tự nhiên mang giá trị nhân bản, 5,0 thuần khiết trong tâm hồn mỗi con người. + Quê hương chính là nguồn cội, nơi chôn nhau cắt rốn, nơi gắn bó, nuôi dưỡng sự sống, đặc biệt là đời sống tâm hồn của mỗi người. Quê hương là bến đỗ bình yên, là điểm tựa tinh
3. thần của con người trong cuộc sống. Dù đi đâu, ở đâu hãy luôn nhớ về nguồn cội. + Đặt tình cảm với quê hương trong quan hệ với tình yêu đất nước, hướng về quê hương không có nghĩa chỉ hướng về mảnh đất nơi mình sinh ra mà phải biết hướng tới tình cảm lớn lao, thiêng liêng bao trùm là Tổ quốc, là Đất nước để Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương. + Có thái độ phê phán trước những hành vi, suy nghĩ chưa tích cực về quê hương: chê quê hương nghèo khó lạc hậu.... - Bài học nhận thức và hành động: + Có nhận thức đúng đắn về tình cảm với quê hương (biểu hiện bằng hành động, việc làm cụ thể) 1,25 + Có ý thức tu dưỡng, học tập, phấn đấu xây dựng quê hương (liên hệ với lứa tuổi học sinh) *Yêu cầu về kĩ năng: - Làm đúng kiểu bài nghị luận văn học, biết kết hợp tốt các thao tác giải thích, phân tích, chứng minh. Luận điểm, luận cứ rõ ràng. - Phải hiểu đúng yêu cầu của đề: làm rõ những điều anh thanh niên suy nghĩ và những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh Câu 2 anh thanh niên trong truyện ngắn, không sa vào phân tích nhân (12.0điểm) vật anh thanh niên. - Bài viết có bố cục chặt chẽ, câu chữ, đoạn văn rõ ràng, mạch lạc. - Các dẫn chứng được trích dẫn hợp lí và phải được phân tích, cảm thụ, tránh kể lể - Bài viết giàu sức gợi cảm, câu từ trau chuốt, trong sáng; không mắc các lỗi chính tả. * Yêu cầu về nội dung kiến thức: Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần
4. có các ý cơ bản sau: - Dẫn dắt vấn đề 1,0 - Giới thiệu vấn đề nghị luận và trích dẫn ý kiến *Những điều anh suy nghĩ: - Anh suy nghĩ về hoàn cảnh làm việc, công việc mình làm: (Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được; công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất...). ->Anh đã vượt lên hoàn cảnh bằng những suy nghĩ rất đẹp, giản dị mà sâu sắc về công việc, về cuộc sống. Anh thấy được ý nghĩa cao quý trong công việc thầm lặng của mình. Anh thực sự cảm thấy hạnh phúc khi biết những việc mình làm đã góp một phần nhỏ giúp cho không quân bắn rơi máy bay Mĩ (từ hôm ấy cháu sống hật hạnh phúc). Điều này giúp anh hiểu được ý nghĩa lớn lao của cuộc cuộc sống. - Anh suy nghĩ về những con người đang sống xung quanh 5,0 anh: + Ông kĩ sư nông nghiệp cần mẫn ngày này qua ngày khác thụ phấn cho hàng vạn cây su hào với mong ước để củ su hào nhân dân toàn miền Bắc nước ta ăn được to hơn, ngọt hơn trước; + Anh cán bộ nghiên cứu sét mười một năm không một ngày xa cơ quan để quyết tâm hoàn thành cho được bản đồ sét. -> Đó là những con người làm cho anh thanh niên thấy cuộc đời đẹp quá. Anh mơ ước được làm việc trên trạm đỉnh Phan xi păng, nơi lí tưởng để làm công việc khí tượng => Qua những suy nghĩ của anh thanh niên, nhà văn đã ca ngợi và khẳng định vẻ đẹp của con người lao động, của lí tưởng sống dựng xây Tổ quốc * Những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh: - Với ông hoạ sĩ già: anh đã làm cho ông xúc động mạnh,
5. khiến ông đi hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác và làm cho trái tim mệt mỏi của ông trở nên khao khát, yêu thêm cuộc sống. Ông quyết định quay trở lại nơi này để hoàn thành bức vẽ chân dung anh. 4,5 - Với cô kĩ sư trẻ: Anh đã làm cho cô cảm động và bị cuốn hút ngay từ giây phút đầu tiên gặp, làm cho cô hiểu thêm cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của anh, hiểu thêm cái thế giới những con người như anh. Anh đã giúp cô nhìn nhận lại bản thân mình, giúp cô yên tâm hơn về quyết định của mình, và trên tất cả là những háo hức và mơ mộng mà anh đã trao cho cô. Cô gái chia tay anh bằng một ấn tượng hàm ơn khó tả. => Qua những suy nghĩ của các nhân vật ông hoạ sĩ, cô kĩ sư, nhà văn nhấn mạnh ý nghĩa lớn lao của những công việc thầm lặng. Đó là những suy nghĩ đẹp, cách sống đẹp * Mở rộng, nâng cao: - Những điều anh suy nghĩ và những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh chính là những suy tư trăn trở của nhà văn trước cuộc đời. Ý nghĩa ấy được gửi gắm qua hình thức một câu 1,5 chuyện nhẹ nhàng, giầu chất thơ. - Từ những suy nghĩ ấy, học sinh rút ra cho bản thân những bài học về cách sống cao đẹp. Lưu ý chung : - Trên đây chỉ là những định hướng, giám khảo cần linh hoạt khi chấm, tránh đếm ý cho điểm. - Khuyến khích đối với những ý tưởng sáng tạo, những phát hiện độc đáo mà hợp lí, thuyết phục và những bài viết có có cá tính, giọng điệu, cảm xúc riêng. - Cho điểm lẻ đến 0,25đ.