Đề thi thử Tốt nghiệp Trung học Phổ thông môn Ngữ Văn Lớp 12 - Đề số 9 - Năm học 2022-2023 (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi thử Tốt nghiệp Trung học Phổ thông môn Ngữ Văn Lớp 12 - Đề số 9 - Năm học 2022-2023 (Có đáp án)

1. Đ Ề MINH H Ọ A CHU Ẩ N Đ Ề THI TH Ử TN THPT NĂM 2023 C Ấ U TRÚC 2023 Môn thi : Ng ữ Văn Th ờ i gian làm bài: 120 phút, không k ể th ờ i gian phát đ ề Đ Ề S Ố 09 H ọ , tên thí sinh: S ố báo danh: I. Đ Ọ C - HI Ể U (3,0 đi ể m) Đ ọ c văn b ả n: Đ ấ t nư ớ c tôi ơi Nh ữ ng dòng sông đ ã cho tôi g ương m ặ t Nh ữ ng chân tr ờ i đ ã cho tôi ti ế ng hát Đ ồ ng bãi cho tôi s ứ c vóc bàn tay Đ ồ i núi cho tôi nh ữ ng bư ớ c đi dài Hoa và chim đ ã cho tôi m ộ ng ư ớ c Nh ữ ng trái tim đ ậ p d ồ n trong ng ự c Là c ủ a ngư ờ i – l ẽ s ố ng c ủ a đ ờ i tôi Tôi cùng ngư ờ i chung lúa chung khoai Chung cơn b ão chung cánh r ừ ng l ử a đ ạ n Chung ca nư ớ c dư ớ i đư ờ ng hào n ắ ng g ắ t Chung lá c ờ chu ng ng ọ n l ử a ban mai . D ạ y tôi bi ế t gieo tr ồ ng và c ấ y g ặ t Tôi tìm đ ờ i tôi trong s ố ph ậ n ngư ờ i Tìm l ẽ ph ả i nơi trán ngư ờ i bình t ĩnh H ạ t mu ố i tôi trong bi ể n ngư ờ i vô t ậ n Ch ỉ kh ổ đau v ì đau kh ổ c ủ a ngư ờ i Ch ỉ sư ớ ng vui trong vui sư ớ ng c ủ a ngư ờ i thôi . Trang 1
2. (Ngư ờ i cùng tôi, Lưu Quang V ũ, Gió v à tình yêu thôi trên đ ấ t nư ớ c tôi, tr 168, NXB H ộ i nhà văn, 2021) Và th ự c hi ệ n yêu c ầ u : Câu 1 : Xác đ ị nh th ể thơ c ủ a văn b ả n . Câu 2 : Theo tác gi ả , nhân v ậ t “tôi ”đ ã nh ậ n đư ợ c nh ữ ng đi ề u gì t ừ đ ấ t nư ớ c? Câu 3 : Xác đ ị nh và nêu hi ệ u qu ả c ủ a bi ệ n pháp tu t ừ đư ợ c s ử d ụ ng trong đo ạ n thơ sau: Tôi cùng ngư ờ i chung lúa chung khoai Chung cơn b ão chung cánh r ừ ng l ử a đ ạ n Chung ca nư ớ c dư ớ i đư ờ ng hào n ắ ng g ắ t Chung lá c ờ chung ng ọ n l ử a ban mai Câu 4 : Anh/ch ị hãy trình bày s uy ngh ĩ c ủ a mình v ề thông đi ệ p đư ợ c g ợ i ra t ừ hai câu thơ: Tôi tìm đ ờ i tôi trong s ố ph ậ n ngư ờ i Tìm l ẽ ph ả i nơi trán ngư ờ i bình t ĩnh II. LÀM VĂN (7.0 đi ể m) Câu 1 (2.0 đi ể m) T ừ n ộ i dung đo ạ n trích ở ph ầ n Đ ọ c hi ể u, hãy vi ế t m ộ t đo ạ n văn (kho ả ng 200 ch ữ ) trình bày suy ngh ĩ c ủ a anh/ ch ị v ề trách nhi ệ m c ủ a th ế h ệ tr ẻ đ ố i v ớ i đ ấ t nư ớ c. Câu 2 (5.0 đi ể m) “Tràng th ầ n m ặ t ngh ĩ ng ợ i. Cái m ặ t to l ớ n b ặ m l ạ i, khó đăm đăm. Mi ế ng cám ng ậ m trong mi ệ ng h ắ đ ã bã ra chát xít...H ắ n đang ngh ĩ đ ế n nh ữ ng ngư ờ i phá kho thóc N h ậ t. Tràng h ỏ i v ộ i trong mi ế ng ăn: - Vi ệ t Minh ph ả i không? - Ừ , sao nhà bi ế t? Tràng không tr ả l ờ i. Trong ý ngh ĩ c ủ a h ắ n v ụ t hi ệ n ra c ả nh nh ữ ng ngư ờ i nghèo đói ầ m ầ m kéo nhau đi trên đê S ộ p. Đ ằ ng trư ớ c có lá c ờ đ ỏ to l ắ m. Hôm ấ y h ắ n láng máng nghe ngư ờ i ta nói h ọ là Vi ệ t Minh đ ấ y. H ọ đi cư ớ p kho thóc đ ấ y. Tràng không hi ể u gì s ợ quá, v ộ i kéo xe thóc c ủ a Liên đoàn t ắ t cánh đ ồ ng đi l ố i khác. À ra h ọ đi phá kho thóc chia cho ngư ờ i đói . T ự dưng h ắ n th ấ y ân h ậ n, ti ế c r ẻ v ẩ n vơ, khó hi ể u. Ngoài đ ình ti ế ng tr ố ng thúc thu ế v ẫ n d ồ n d ậ p. M ẹ và v ợ Tràng đ ã buông đ ũa đ ứ ng d ậ y. Trong óc Tràng v ẫ n th ấ y đám ngư ờ i đói và lá c ờ đ ỏ bay ph ấ p ph ớ i...” (V ợ nh ặ t, Kim Lân, SGK Ng ữ văn 12 , t ậ p 2, tr.30 ) Phân tích di ễ n bi ế n tâm tr ạ ng nhân v ậ t Tràng trong đo ạ n trích trên, t ừ đ ó nh ậ n xét v ề s ự thay đ ổ i trong nh ậ n th ứ c và hành đ ộ ng c ủ a nhân v ậ t./. Trang 2
3. HƯ ỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT Ph ần Câu N ội dung Đi ểm I Đ ỌC HIỂU 3,0 1 - Th ể th ơ T ự do 0.75 2 - Theo tác gi ả, nhân vật “tôi”đ ã nh ận đ ư ợc những điều từ đất n ư ớc 0.75 là: gương m ặt, tiếng hát, sức vóc b àn tay, nh ững b ư ớc đi d ài, trái tim. 3 1.0 - Bi ện pháp tu t ừ đi ệp ng ữ: Điệp từ “ chung ” đư ợc nhắc tới 7 lần - Hi ệu quả : + Nh ấn mạnh ý nghĩa của tinh th ần đo àn k ết c ùng vư ợt qua khó khan, s ự khốc liệt của chiến tranh v à chia s ẻ niềm tin, hy vọng của con ngư ời . + T ạo nh ịp điệu tha thi ết cho đoạn th ơ. Đ ồng thời, thể hiện t ình c ảm bi ết ơn, trân tr ọng của tác giả đối với những hy sinh, cống hiến của th ế hệ đi tr ư ớc . 4 - HS ch ỉ ra thông điệp m à mình nh ận thấy trong hai câu và lí gi ải 0.5 theo cách hi ểu c ủa m ình. N ội dung câu tr ả lời phải hợp lí, có sức thuy ết phục. - Có th ể l à: +Thông đi ệp trong hai câu th ơ: Con ngư ời có thể t ìm th ấy cuộc đời, chân lý, l ẽ sống từ đất n ư ớc. +Con ngư ời cần biết mở rộng l òng mình đ ể cảm nhận cuộc sống, th ấu hiểu, chia sẻ, y êu thương và ý th ức đ ư ợc trách nhiệm đối với đ ất n ư ớc. LÀM VĂN 7,0 II 1 V i ế t m ộ t đo ạ n văn (kho ả ng 200 ch ữ ) bàn v ề trách nhi ệ m c ủ a th ế 2.0 h ệ tr ẻ đ ố i v ớ i đ ấ t nư ớ c. a. Đ ảm bảo y êu c ầu về h ình th ức đoạn văn ngh ị luận, không có 0.25 ch ỗ xuống d òng Thí sinh vi ết một đoạn văn khoảng 200 chữ, có thể tr ình bày theo cách di ễn dịch, quy nạp, tổng – phân – h ợp, móc xích hay song hành. b. Xác đ ịnh đúng vấn đề cần nghị luận : Trách nhi ệm của thế hệ 0.25 tr ẻ đối với đất nư ớc. c. Tri ển khai vấn đề nghị luận 1.0 Trang 3
4. - Nêu ra trách nhi ệm của thế hệ trẻ đối với đất n ư ớc. + Tu ổi trẻ l à nh ững ng ư ời ch ủ t ương lai c ủa đất n ư ớc, l à ch ủ của th ế giới, động lực giúp cho x ã h ội phát triển. +Th ế hệ trẻ cần dấn bư ớc v ào đ ời với quyế t tâm l ớn, với nh đ ộng quy ết liệt, v ì n ục đích đ ưa đ ất n ư ớc b ư ớc l ên t ầm cao mới, khẳng đ ịnh đ ư ợc tự thể tồn tại đ ư ờng ho àng c ủa m ình tr ư ớc thế giới, nhân lo ại. - M ở rộng: + Phê phán b ộ phận th ờ ơ, s ống thi ếu trách nhiệm với c ộng đồng, v ới đất n ư ớc. d. Chính t ả, d ùng t ừ, đặt câu 0.25 Đ ảm bảo chuẩn chính tả, d ùng t ừ về ngữ nghĩa, từ loại, ngữ pháp ti ếng Việt. e. Sáng t ạo 0.25 Thí sinh có sáng t ạo tr ên các phương di ện h ình th ức, d ùng t ừ, diễn đ ạt, những suy nghĩ, kiến giải sâu sắc, mới m ẻ, độc đáo. 2 C ảm nhận của anh/chị về diễn biến tâm trạng nhân vật Tr àng (V ợ 5.0 nh ặt của Kim Lân ) t ừ buổi sáng hôm sau khi tỉnh dậy đến khi kết thúc tác ph ẩm. a. Đ ảm bảo cấu trúc b ài ngh ị luận : có đ ủ các phần mở b ài, thân 0.5 bài, k ết b ài. M ở bài nêu đư ợc vấn đề, thân b ài tri ển khai đ ư ợc vấn đ ề, kết b ài k ết luận đ ư ợc vấn đề. b. Xác đ ịnh đúng vấn đề cần nghị luận : Nh ững chuyển biến tâm 0. 2 5 tr ạng của nhân vật Tr àng t ừ buổi sáng hôm sau khi tỉnh dậy đến k ết thúc tác phẩm c. Tri ển khai v ấn đề ngh ị luận th ành các lu ận điểm Thí sinh có th ể triển khai theo nhiều cách, nh ưng c ần vận dụng tốt các thao tác l ập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ v à d ẫn chứng; đảm b ảo các y êu c ầu sau: C1.Gi ới thiệu khái quát v ề tác giả Kim Lân, truy ện ngắn “ Vợ 0. 2 5 nh ặt”, nhân vật Tr àng và đo ạn trích – Gi ớ i thi ệ u Kim Lân và truy ệ n ng ắ n “V ợ nh ặ t”. Kim Lân là nhà văn c ủ a nông thôn. Truy ệ n ng ắ n c ủ a Kim Lân vi ế t v ề cu ộ c s ố ng và con ngư ờ i c ủ a làng quê Vi ệ t Nam tuy nghèo kh ổ , thi ế u th ố n nhưng v ẫ n yêu đ ờ i, th ậ t thà, ch ấ t phác mà thông minh, tài hoa. Truy ệ n ng ắ n V ợ nh ặ t c ủ a ông th ể hi ệ n s ự am hi ể u sâu s ắ c c ả nh ng ộ và tâm lí nh ữ ng ngư ờ i ở thôn quê: dù cu ộ c s ố ng có tăm t ố i đ ế n đâu h ọ v ẫ n khao khát s ố ng, yêu thương đùm b ọ c nhau, v ẫ n hi v ọ ng vào tương lai. Trang 4
5. – Nêu v ấ n đ ề c ầ n ngh ị lu ậ n: di ễn biến tâm trạng nhân vật Tr àng t ừ buổi sáng hôm sau khi tỉnh dậy đến khi k ết thúc tác phẩm, sự thay đ ổi trong nhân thức v à hành đ ộng của nhân vật C .2 . Phân tích nh ữ ng chuy ể n bi ế n tâm tr ạ ng c ủ a nhân v ậ t Tràng trong bu ổ i sáng hôm sau, trong câu chuy ệ n v ớ i gia đ ình khi nghe th ấ y ti ế ng tr ố ng thúc thu ế . 1.75 * Khái quát v ề tác ph ẩ m, đo ạ n trích : - V ề hoàn c ả nh sáng tác, xu ấ t x ứ , sơ lư ợ c c ố t truy ệ n ; V ợ nh ặ t đư ợ c xem là truy ệ n ng ắ n xu ấ t s ắ c nh ấ t c ủ a Kim Lân có ti ề n thân là ti ể u thuy ế t Xóm ng ụ cư đư ợ c vi ế t ngay sau cách m ạ ng tháng Tám thành công, l ấ y b ố i c ả nh n ạ n đói năm Ât D ậ u (1945) nhưng b ị b ỏ d ở và m ấ t b ả n th ả o. Mãi đ ế n sau khi hòa bình l ậ p l ạ i (1954), Kim Lân d ự a vào m ộ t ph ầ n c ố t truy ệ n c ũ v à vi ế t truy ệ n ng ắ n này. - V ị trí, n ộ i dung đo ạ n trích : thu ộ c ph ầ n cu ố i c ủ a truy ệ n, di ễ n t ả di ễ n bi ế n tâm tr ạ ng c ủ a nhân v ậ t Tràng t ừ buổi sáng hôm sau khi t ỉnh dậy đến kết thúc tác phẩm . - Đo ạn văn tr ư ớc hết mi êu t ả sự thay đổi trong nhận thức của nhân v ật Tr àng v ề sự việc Tr àng đ ã ch ứng kiến nh ưng không hi ểu g ì. + Đó là s ự việc Tr àng th ấy những ng ư ời ngh èo đói ầm ầm kéo nhau đi trê n đê S ộp, đằng tr ư ớc có lá cờ đỏ to lắm. + Tràng c ũng nghe mang máng ng ư ời ta nói đó l à Vi ệt Minh đi cư ớp kho thóc. Nhưng v ì không hi ểu biết n ên Tràng s ợ quá v à kéo xe đi tránh qua đư ờng khác. - Đo ạn văn tuy không mi êu t ả h ành đ ộng nh ưng có ý ngh ĩa gợi mở v ề sự thay đổi h ành đ ộng của Tr àng. + Câu cu ối của đoạn văn nhấn mạnh sự thay đổi trong nhận thức c ủa Tr àng. S ự việc cứ bám đuổi tâm trạng của anh . Đi ều n ày ch ứng t ỏ sự việc đ ã có tác đ ộng rất lớn đ ến nhận thức của con ng ư ời vốn đư ợc coi l à vô tư, nông c ạn . + Nó có tác d ụng gợi tiếp cho ng ư ời đọc sự thay đổi ở Trangf không ph ải chỉ dừng lại ở nhận thức m à còn có th ể l à hành đ ộng ngay khi có cơ h ội. *Đ ặc sắc n gh ệ thuật : 0.5 + Đo ạn văn mi êu t ả tâm lí nhân vật Tr àng r ất th ành công: s ự thay đ ổi trong nhận thức từng b ư ớc đ ư ợc mi êu t ả rất ph ù h ợp với quá trình thay đ ổi của nhân vật. Bởi lẽ Tr àng v ốn l à ngư ời nông cạn, thi ếu hiểu biết. Do đó không thể ngay lập tức có sự thay đổi tr ong hành đ ộng của nhân vật. + L ời văn mộc mạc, giản dị nh ưng có ý ngh ĩa tích cực trong việc miêu t ả quá tr ình nh ận thức cách mạng ng ư ời nông dân Việt Nam trư ớc Cách mạng tháng Tám. Trang 5
6. C3.Nh ận xét về sự thay đổi trong nhận thức và hành đ ộng cách 0. 7 5 m ạng của nhân vật Tr àng - S ự thay đổi n ày đư ợc thể hiện tr ư ớc hết ở cái vẻ thần mặt ra nghĩ ng ợi, bặm lại, khó đăm đăm; ở thái độ tiếc rẻ vẩn v ơ, khó hi ểu; ở c ảm xúc ân hận của Tr àng khi bi ết đo àn ngư ời đông lắm kéo nhau đi trên đê S ộp m à mình đ ã g ặp ng ày trư ớc chính l à đoàn ngư ời kéo nhau đi phá kho thóc Nh ật để chia cho ng ư ời đói. Chính sự thiếu hi ểu biết m à Tràng đ ã b ỏ lỡ một sự kiện lớn có vai tr ò r ất quan tr ọng trong việc cứu đói cho m ình và gia đ ình. - S ự thay đổi của Tr àng là s ự thay đổi theo chiều h ư ớng tích cực, th ể hiện ng òi bút ngh ệ thuật đặc sắc của văn học sau năm 1945. Đây chính là đi ểm khác biệt rất tích cực m à văn h ọc sau năm 1945 đ ã làm đư ợc, nó ho àn toàn khác v ới sự bế tắc, tối tăm trong cái kết c ủa văn học hiện thực phê phán 1930 - 1945. C4. Đánh giá: 0.5 - Đo ạn văn đ ã miêu t ả lại một sự thay đổi vô c ùng quan tr ọng trong nh ạn thức của Tr àng. S ự thay đổi tuy ch ưa r õ thành hành đ ộng nhưng có tính d ự báo về sự thay đổi theo chiều h ư ớng tích cực, hư ớng tới cách m ạng của dân tộc nh ư m ột tất yếu. - Đ ây là m ột đoạn văn ti êu bi ểu chứng tỏ sự tr ư ởng th ành trong nh ận th ức về cách mạng của nh à văn. - Đo ạn văn góp phần quan trọng trong việc khẳng định sự thay đổi trong tư duy ngh ệ thuật của các nh à văn, nhà thơ sau Cách m ạng tháng Tám. d. Sáng t ạo : Th ể hiện suy nghĩa sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị 0. 2 5 lu ận; sáng tạo trong diễn đạt e.Đ ảm bảo quy tắc : chính t ả, d ùng t ừ, đặt câu 0. 2 5 T ỔNG ĐIỂM 10 ---------------- H ết ------------------ Trang 6