Đề thi thử Tốt nghiệp Trung học Phổ thông môn Ngữ Văn Lớp 12 - Đề số 12 - Năm học 2022-2023 (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi thử Tốt nghiệp Trung học Phổ thông môn Ngữ Văn Lớp 12 - Đề số 12 - Năm học 2022-2023 (Có đáp án)

1. Đ Ề MINH HỌA CHUẨN ĐỀ THI THỬ TN THPT NĂM 2023 C ẤU TRÚC 2023 Môn thi thành phần: Ngữ Văn Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề ĐỀ SỐ 12 H ọ, t ên thí sinh: S ố báo danh: I. Đ ỌC - HI ỂU (3,0 điểm) Đ ọc văn bản: Gia đ ình và b ạn b è là ch ốn an to àn mà b ạn có thể t ìm đ ến để chia sẻ nỗi niềm. Tuy nhi ên, vi ệc tâm sự có thể biến th ành hành vi đ ổ rác khi ngư ời khác không đồng ý lắng nghe bạn tâm sự v ề những buồn phiền, lo lắng, bực dọc v à th ất vọng của bạn. V ì v ậy, h ãy h ỏi ý kiến của ng ư ời khác trư ớc khi bạn bộc bạch nỗi l òng v ới họ. Câu h ỏi “Tôi có thể tâm sự với bạn một chút đ ư ợc không?” thể hiện bạn tôn tr ọng họ v à hi ểu rằng họ cũng có những mối bận tâm ri êng. N ếu bạn cứ thao thao bất tuyệt về vấn đề của mình v ới ng ư ời khác m à không h ỏi tr ư ớc th ì ch ẳng khác n ào b ạn xem vấn đề của m ình quan tr ọng h ơn v ấn đề của họ. H ành x ử nh ư th ế tức l à b ạn đang đặt b ản thân l ên trên s ự cảm nhận c ủa ng ư ời khác, không quan tâm l à h ọ đang trải qua chuyện g ì. N ếu bạn nhận ra m ình đang vô c ớ xả rác v ào cu ộc sống của ng ư ời khác, h ãy d ừng lại kịp th ời. Bạn chỉ n ên tâm s ự khi ng ư ời khác đ ã s ẵn s àng l ắng nghe. Nếu họ ch ưa s ẵn sàng, b ạn cũng đ ừng trách cứ họ. Thay v ào đó, b ạn n ên tôn tr ọng quyết định của họ v à tìm m ột thời điểm khác thích h ợp h ơn đ ể chia sẻ nỗi l òng. ( Bài h ọc diệu kỳ từ chiếc xe rác , m ục Lưu ý khi tâm s ự với ng ư ời khác , David J. Pollay, NXB T ổng hợp Th ành Ph ố H ồ Chí Minh, 2022, tr. 213 - 214 ) Th ự c hi ệ n các yêu c ầ u: Câu 1. Xác đ ịnh phương th ức biểu đạt chính của đoạn trích tr ên. Câu 2 . Theo tác gi ả, vi ệc tâm sự có thể biến th ành hành vi đ ổ rác khi n ào? Câu 3 . Anh/ ch ị hiểu như th ế n ào v ề từ đ ổ rác đư ợc tác giả sử dụng trong đoạn trích? Trang 1
2. Câu 4 . Anh/ ch ị có đồng tình v ới ý kiến N ếu bạn cứ thao thao bất tuyệt về vấn đề của m ình v ới ngư ời khác m à không h ỏi tr ư ớc th ì ch ẳng khác n ào b ạn xem vấn đề của m ình quan tr ọng h ơn v ấn đề của họ không? Vì sao? II. LÀM VĂN (7,0 đi ểm) Câu 1. (2,0 đi ểm) T ừ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, h ãy vi ết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) n êu suy ngh ĩ của anh/ chị về cách th ức tâm sự giúp ng ư ời khác thấu hiểu vấn đề của m ình. Câu 2. (5,0 đi ểm) Tây Ti ến đo àn binh không m ọc tóc Quân xanh màu lá d ữ oai h ùm. M ắt trừng gửi mộng qua bi ên gi ới, Đêm mơ Hà N ội dáng kiều th ơm. R ải rác bi ên cương m ồ viễn xứ, Chi ến tr ư ờng đi chẳng tiếc đời xanh, Áo bào thay chi ếu anh về đất, Sông Mã g ầm l ên khúc đ ộc h ành. (Trích Tây Ti ến , Quang D ũng, Ng ữ văn 12 ,T ập một, NXB Giáo d ục Việt Nam, 2019, tr.8 9 ) Anh/ ch ị h ãy phân tích đo ạn th ơ trên. T ừ đó, nhận xét tinh thần bi tráng đ ư ợc thể hiện trong đo ạn th ơ. Trang 2
3. HƯ Ớ NG D Ẫ N GI Ả I CHI TI Ế T Ph ầ n Câu N ộ i dung Đi ể m I Đ Ọ C HI Ể U 3,0 1 Phương th ức biểu đạt chính của đoạn th ơ: Ngh ị luận 0,75 2 Theo tác gi ả vi ệc tâm sự có thể biến th ành hành vi đ ổ rác khi ng ư ời khác 0,75 không đ ồng ý lắng nghe bạn tâm sự về những buồn phiền, lo lắng, bực dọc và th ất vọng của bạn . 3 Có th ể hiểu từ đ ổ rác đư ợc sử dụng trong văn bản có nghĩa l à: Rác là ch ất 1,0 ph ế thải, thứ bỏ đi trong đời sống. Từ rác trong văn b ản ý chỉ những nỗi th ất vọng, sự tức giận, cảm giác bất m ãn, nh ững điều không tốt đẹp. V à Đ ổ rác là h ành đ ộng trút những cảm xúc, suy nghĩ ti êu c ực, những điều không t ốt đẹp m à b ản thân đang giữ sang ng ư ời khác. 4 Hs có th ể đồng tình, không đ ồng t ình ho ặc vừa đồng t ình v ừa không đồng 0,5 tình nh ưng ph ải có sự lý giải sao cho ph ù h ợp. G ợi ý: - Tôi đ ồng t ình v ới ý kiến N ếu bạn cứ thao thao bất tuyệt về vấn đề của mình v ới ng ư ời khác m à không h ỏi tr ư ớc th ì ch ẳng khác n ào b ạn xem vấn đ ề của m ình quan tr ọng h ơn v ấn đề của họ. B ởi v ì tâm s ự, chia sẻ l à đi ều c ần thiết nh ưng đôi khi đ ối ph ương đang b ận th ì s ự chia sẻ m à không h ỏi trư ớc th ì r ất khó đ ư ợc chú ý tiếp nhận. Điều chúng ta cần l àm trư ớc khi chia s ẻ l à ph ải hỏi họ có muốn nghe hay không hoặc có thời gian nghe hay không như v ậy m ới thể hiện đ ư ợc sự tôn trọng d ành cho đ ối ph ương và h ọ m ới có thể dễ d àng đ ồng cảm lắng ngh e ta tâm s ự. - Tôi không đ ồng t ình v ới ý kiến N ếu bạn cứ thao thao bất tuyệt về vấn đề c ủa m ình v ới ng ư ời khác m à không h ỏi tr ư ớc th ì ch ẳng khác n ào b ạn xem v ấn đề của m ình quan tr ọng h ơn v ấn đề của họ. B ởi v ì th ư ờng đối t ư ợng chúng ta tìm đ ến tâm sự l à nh ững ng ư ời thân, bạn b è. Đ ã là ng ư ời thân, b ạn b è thì rõ ràng đ ã có m ột mức độ tin t ư ởng d ành cho nhau nh ất định. Chúng ta tho ải mái chia sẻ tất cả những vấn đề m ình đang g ặp phải v à đ ối phương c ũng cởi mở đón nhận v à chia s ẻ c ùng chúng ta b ất cứ khi n ào. Trang 3
4. II LÀM VĂN 7,0 1 Vi ế t m ộ t đo ạ n văn (kho ả ng 200 ch ữ ) nêu suy ngh ĩ v ề cách th ức tâm sự 2,0 giúp ngư ời khác thấu hiểu vấn đề của m ình. a. Đ ả m b ả o yêu c ầ u v ề hình th ứ c đo ạ n văn 0,25 Thí sinh có th ể trình bày đo ạ n văn theo cách di ễ n d ị ch, quy n ạ p, t ổ ng – phân – h ợ p, móc xích ho ặ c song hành. b. Xác đ ị nh đúng v ấ n đ ề c ầ n ngh ị lu ậ n 0,25 C ách th ức tâm sự giúp ng ư ời khác thấu hiểu vấn đề của m ình. c. Tri ể n khai v ấ n đ ề ngh ị lu ậ n 1,0 Thí sinh có th ể l ự a ch ọ n các thao tác l ậ p lu ậ n phù h ợ p đ ể tri ể n khai v ấ n đ ề ngh ị lu ậ n theo nhi ề u cách nhưng ph ả i làm rõ v ấ n đ ề cách th ức tâm sự giúp ngư ời khác thấu hiểu vấn đề của m ình. Có th ể theo hư ớ ng: - Chúng ta ch ỉ nên tâm s ự v ớ i ngư ờ i khác v ề v ấ n đ ề c ủ a mình khi bi ế t ch ắ c h ọ đ ã s ẵ n sàng l ắ ng nghe, ho ặ c l ự a ch ọ n th ờ i đi ể m thích h ợ p. - Khi có ngư ờ i l ắ ng nghe chúng ta tâm s ự , chúng ta c ũng n ên ý t ứ giãi bày n ỗ i lòng c ủ a mình trong m ộ t kho ả ng th ờ i gian nh ấ t đ ị nh, ch ứ đ ừ ng nói hoài nói mãi không thôi. - L ắ ng nghe l ạ i l ờ i khuyên c ủ a đ ố i phương v ớ i thái đ ộ tích c ự c, bi ế t nói l ờ i c ả m ơn v ớ i ngư ờ i đ ã dành th ờ i gian nghe ta tâm s ự . - Không nên b ắ t đ ầ u ngay nh ữ ng đi ề u c ầ n t ầ m s ự mà c ầ n có s ự dò xét tâm tr ạ ng ngư ờ i nghe và có s ự m ở đ ầ u theo hư ớ ng tích c ự c. - Đ ừ ng quá kì v ọ ng, b ắ t ngư ờ i khác ph ả i l ắ ng nghe tâm tư c ủ a chúng ta. Trư ớ c khi tâm s ự c ũng c ầ n ki ể m soát l ạ i v ấ n đ ề c ủ a mình và t ự đi ề u ch ỉ nh n ế u có th ể trư ớ c khi tâm s ự . d. Chính t ả , ng ữ pháp 0,25 Đ ả m b ả o chu ẩ n chính t ả , ng ữ pháp ti ế ng Vi ệ t. e. Sáng t ạ o 0,25 Th ể hi ệ n sâu s ắ c v ề v ấ n đ ề ngh ị lu ậ n; có cách di ễ n đ ạ t m ớ i m ẻ . Trang 4
5. 2 Phân tích đo ạn th ơ trong bài “Tây Ti ến”. Từ đó, nhận xét về tinh 5,0 th ần bi tráng thể hiện trong đoạn th ơ . a. Đ ả m b ả o c ấ u trúc bài ngh ị lu ậ n 0,25 M ở bài nêu đư ợ c v ấ n đ ề , Thân bài tri ể n khai đư ợ c v ấ n đ ề , K ế t bài khái quát đư ợ c v ấ n đ ề . b. Xác đ ị nh đúng v ấ n đ ề c ầ n ngh ị lu ậ n 0,5 Phân tích đo ạ n thơ; nh ậ n xét v ề tinh th ần bi tráng thể hiện trong đoạn th ơ. c. Tri ể n khai v ấ n đ ề ngh ị lu ậ n thành các lu ậ n đi ể m Thí sinh có th ể tri ể n khai theo nhi ề u cách, nhưng c ầ n v ậ n d ụ ng t ố t các thao tác l ậ p lu ậ n, k ế t h ợ p ch ặ t ch ẽ gi ữ a lý l ẽ và d ẫ n ch ứ ng; b ả o đ ả m các yêu c ầ u sau: *Gi ớ i thi ệ u khái quát v ề tác gi ả Quang D ũng, tác ph ẩ m “Tây Ti ế n” và đo ạ n 0,5 thơ. * Phân tích đo ạ n thơ: 2,5 - Di ệ n m ạ o oai phong, d ữ d ộ i: + Tác gi ả s ử d ụ ng nhi ề u t ừ ng ữ , hình ả nh ấ n tư ợ ng v ớ i c hi ti ế t t ả th ự c đ ể miêu t ả v ề ngư ờ i lính : “không m ọ c tóc”, “quân xanh màu lá” → d ấ u ấ n th ự c t ế chi ế n đ ấ u gian kh ổ , cu ộ c s ố ng khó khăn, thi ế u th ố n thu ố c men. + Chi ti ế t lãng m ạ n: “Đoàn binh không m ọ c tóc” → cách nói ch ủ đ ộ ng toát lên v ẻ ngang tàng, tinh ngh ị ch r ấ t lính tráng và khí th ế xung tr ậ n át đi v ẻ ố m y ế u b ệ nh t ậ t. “D ữ oai hùm” → h ình ả nh ư ớ c l ệ tư ợ ng trưng th ể hi ệ n khí phách c ủ a ngư ờ i lính oai phong l ẫ m li ệ t như h ổ r ừ ng thiêng – xu ấ t qu ỷ nh ậ p th ầ n trong nhi ệ m v ụ chi ế n đ ấ u. - Tâm h ồ n hào hoa, lãng m ạ n: đư ợ c th ể hi ệ n qua s ự đ ố i l ậ p gi ữ a cái d ữ d ằ n kh ố c li ệ t v ớ i cái tình t ứ hào hoa. + “M ắ t tr ừ ng” → g ợ i lên hình ả nh đôi m ắ t m ở to, nhìn ch ăm chăm v ề “biên gi ớ i” th ể hi ệ n s ự căm thù sâu s ắ c và ý chí quy ế t tâm “quy ế t t ử cho t ổ qu ố c quy ế t sinh”. + Th ế nhưng ẩ n ch ứ a ở đó v ẫ n là v ẻ thanh l ị ch c ủ a nh ữ ng chàng trai Hà thành “Đêm mơ Hà N ộ i dáng ki ề u thơm” → N ỗ i nh ớ riêng tư v ề hình ả nh Trang 5
6. c ủ a các nàng thi ế u n ữ Hà thành (đó có th ể là ngư ờ i yêu, ngư ờ i b ạ n, ngư ờ i ch ị , ngư ờ i em gái, ...) → Đi ề u đó c ũng l à m ộ t l ẽ r ấ t thư ờ ng tình, r ấ t con ngư ờ i và r ấ t đáng c ả m thông, trân tr ọ ng. Câu thơ t ừ ng b ị đánh giá th ấ p vì mang tinh th ầ n ti ể u tư s ả n, nhưng theo th ờ i gian đ ã đư ợ c tr ả l ạ i s ự nhìn nh ậ n đúng đ ắ n → H ọ , nh ữ ng ngư ờ i lính Tây Ti ế n, c ũng l à nh ữ ng con ngư ờ i bình th ư ờ ng như bao con ngư ờ i bình th ư ờ ng khác nhưng không h ề t ầ m thư ờ ng. Đo ạ n thơ có ngôn ng ữ giàu ch ấ t t ạ o hình, s ử d ụ ng th ủ pháp đ ố i l ậ p gi ữ a ngo ạ i hình và tính cách, có tác d ụ ng làm b ậ t lên v ẻ đ ẹ p hình t ư ợ ng ngư ờ i lính. => V ẻ đ ẹ p hào hoa và lãng m ạ n. - Ý chí quy ế t tâm và s ự hi sinh anh d ũng c ủ a ngư ờ i lính Tây Ti ế n: + T ừ láy “r ả i rác” k ế t h ợ p các t ừ Hán Vi ệ t “biên cương”, “vi ễ n x ứ ” → g ợ i lên không khí trang tr ọ ng. + “Ch ẳ ng ti ế c đ ờ i xanh” → Ý chí quy ế t tâm c ủ a nh ữ ng ngư ờ i lính Tây Ti ế n, s ẵ n sàng “quy ế t t ử cho t ổ qu ố c quy ế t si nh” → H ọ n ằ m l ạ i nơi mi ề n “vi ễ n x ứ ” m ộ t cách “r ả i rác” nhưng không h ề nao núng tinh th ầ n, không b ị l ụ y mà trái l ạ i càng h ừ ng h ự c khí th ế tr ả thù cho đ ồ ng đ ộ i và giành đ ộ c l ậ p cho đ ấ t nư ớ c. + “Áo bào thay chi ế u anh v ề đ ấ t” → Cách nói gi ả m nói tránh đư ợ c th ể hi ệ n m ộ t cách trang tr ọ ng th ấ p thoáng tinh th ầ n c ủ a các tráng s ĩ ng ày xưa. H ọ hi sinh m ộ t cách thanh th ả n vì đ ã làm tr ọ n nhi ệ m v ụ v ớ i đ ấ t nư ớ c. + “Sông Mã g ầ m lên khúc đ ộ c hành” → Sông núi đ ấ t tr ờ i như h òa lên m ộ t khúc nh ạ c v ớ i giai đi ệ u bi tráng như m ộ t n ghi l ễ đ ể ti ễ n đưa ngư ờ i lính v ề nơi v ĩnh h ằ ng. - Đánh giá: V ới âm điệu trầm h ùng, s ử dụng nhiều từ Hán Việt , đ o ạ n thơ đ ã cho ta th ấ y đư ợ c ph ẩ m ch ấ t anh hùng cùng v ẻ đ ẹ p lãng m ạ n, hào hoa c ủ a nh ữ ng ngư ờ i lính Tây Ti ế n. Nhà thơ Quang D ũng đ ã t ạ c lên m ộ t b ứ c tư ợ ng đài b ằ ng thơ v ề ngư ờ i lính Tây Ti ế n. Đó là v ẻ đ ẹ p c ủ a th ờ i đ ạ i m ộ t đi không tr ở l ạ i c ủ a các b ộ đ ộ i Tây Ti ế n trong cu ộ c chi ế n đ ấ u v ĩ đ ạ i c ủ a dân t ộ c. *Nh ậ n xét tinh th ầ n bi tráng th ể hi ệ n trong đo ạ n thơ: 0, 5 Trang 6
7. - Tinh th ần bi tráng l à đư ợc thể hi ện ở việc không né tránh hiện thực khi miêu t ả cái gian khổ, đau th ương c ủa hiện tại. Buồn đau m à v ẫn h ùng tráng, m ất mác hi sinh m à v ẫn lạc quan. Bi nh ưng không ph ải l à bi l ụy m à là bi tráng, hào hùng. - Cái bi thương m ờ đi tr ư ớc lý t ư ởng qu ên mình c ủa ngư ời lính. Quang D ũng đề cập đến cái chết bằng những từ ngữ rất tinh tế không chỉ không đau thương mà trái l ại c òn r ất h ào hùng. - Lý t ư ở ng c ủ a ngư ờ i lính Tây Ti ế n ph ả ng ph ấ t ch ấ t anh hùng c ủ a các tráng s ĩ th ờ i xưa – xem cái ch ế t nh ẹ t ự a lông h ồ ng. d. Chính t ả , ng ữ pháp 0,25 B ả o đ ả m chu ẩ n chính t ả , ng ữ pháp ti ế ng Vi ệ t. e. Sáng t ạo 0,5 Th ể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. T ỔNG ĐIỂM 10 ---------------- H ế t ------------------ Trang 7